فرشید سیم بر، اقتصاددان، معتقد است این که دولت قادر خواهد بود نرخ ارز را به ۱۵ هزار تومانی که رئیس‌جمهور اعلام کرده یا ۲۰ هزار تومانی که بانک مرکزی اعلام کرده برساند یا نه، اول بستگی به این دارد که تحریم‌ها از بازار نفت برداشته شود که در کوتاه مدت امکان پذیر نیست.

فرشید سیم بر در گفتگو با پایگاه  تحلیل خبری رشد و توسعه با بیان اینکه نرخ ارز مانند همه کالاهای دیگر در بازار توسط عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، اظهار کرد: اگر به هر دلیلی عرضه کاهش پیدا کند و تقاضا ثابت باشد، قیمت بالا می رود. اگر هم عرضه ثابت باشد و تقاضا افزایش پیدا کند باز هم قیمت افزایش پیدا می‌کند. عکس این شرایط هم صادق است.

به گفته وی ارز یعنی پول‌ های خارجی که توسط پول داخلی مبادله می شود، تعیین کننده رابطه تبادل بین پول داخلی و پول خارجی است که به آن نرخ ارز گفته می‌شود. نرخ ارز در کشور بستگی به صادرات دارد و به دلیل اینکه بخش تولید در کشور ما حمایت نشده و در نتیجه ایران قادر نبوده طی چند سال گذشته توسط تولیدات خود به بازارهای جهانی رخنه کند و با صادرات، عرضه ارز را تنوع ببخشد. بنابراین صادرات مختص فراورده های نفتی به صورت جزئی گاز بوده است.

سیم بر با بیان اینکه تا زمانی‌که قیمت نفت به هر دلیلی افزایش پیدا کند، قیمت دلار بالا می‌رود، تصریح کرد: بنابراین به ازای هر بشکه نفت دلار بیشتری دریافت خواهیم کرد و عرضه ارز زیاد می‌شود می شود بدون اینکه ظاهراً تقاضا افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی نرخ ارز کاهش پیدا خواهد کرد.

به گفته عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی کشورهایی مثل ایران که تک محصولی هستند و کالای آنها هم متقاضی زیادی دارد و به اصطلاح اقتصادی کشش ناپذیر است، در نهایت به دلیل اینکه نمی توانند در کوتاه مدت کالایی را جایگزین نفت کنند با کاهش عرضه نفت قیمت آن بالا می‌رود و دریافتی کشورهای صادرکننده نفت افزایش پیدا می‌کند و در نتیجه پول فراوان به دست آنها می رسد و بعد از آن قیمت کالاهای وارداتی کاهش پیدا کند. عکس این موضوع هم صادق است و اگر به هر دلیلی عرضه نفت افزایش پیدا کند، به دلیل رکود اقتصادی در بازار جهانی یا مانند شرایط فعلی شیوع یک بیماری و کاهش تولید یا کشف یک ماده انرژی زای جدید که می تواند جایگزین نفت شود، قیمت نفت کاهش و دریافت ارزی کشورهای صادر کننده نفت کاهش پیدا خواهد کرد، ارزش پول آنها تقلیل پیدا می‌کند و قیمت دلار رو به صعود می‌گذارد. البته درصورتی که تقاضا تغییر نکند که معمولا در کوتاه مدت تغییر نمی‌کند.

سیم بر بابیان اینکه کشورهایی که نمی توانند سریع دگرگونی ساختار ایجاد کنند، نمی‌ توانند عرضه کالاهای داخلی را افزایش دهند و قیمت دلار بالا می‌رود تصریح کرد: این که دولت قادر خواهد بود نرخ ارز را به ۱۵ هزار تومانی که رئیس‌جمهور اعلام کرده یا ۲۰ هزار تومانی که بانک مرکزی اعلام کرده برساند یا نه بستگی به این دارد که اولا تحریم از بازار نفت برداشته شود که در کوتاه مدت امکان پذیر نیست. چرا که ایران بازارهای خود را از دست داده است و کشورهایی که از ایران نفت می خریدند به بازارهای دیگری روی آوردند.

سهم اندک ایران از بازار جهانی گاز

همچنین به گفته وی برداشته شدن تحریم نفتی یک مسئله سیاسی است و به توافق دولت‌های غربی با کشور ما از یک طرف و از طرف دیگر توافق کشور ما و کشورهای دیگر صادر کننده نفت مثل عربستان، ایالات متحده، قطر، کویت و غیره دارد که چقدر این کشورها بازارهای خودشان را به ایران واگذار کنند. حتی کشور روسیه حاضر نیست به راحتی بازارهای خود را به ایران واگذار کند. چنانکه در حال حاضر هم در راه تلاش ایران برای جذب بازارهای گاز از سوی ایران سنگ اندازی می کنند. چراکه ایران دست کمی از روس‌ها در ذخایر گازی ندارد و رشد ایران می تواند بازار روسیه را کساد کند. این در حالی است که بیش از ۲۵ تا ۳۰ درصد سهم صادرات گاز دنیا مربوط به روسیه و بعد از آن قطر با ۱۵ درصد است، اما حجم صادرات ایران در دنیا بیش از تحریم تنها دو درصد بوده است.

سیم بر در پایان گفت: بنابراین من بعید می‌دانم به این راحتی صادرات نفت افزایش پیدا کند و در نتیجه دلارهای بیشتری کسب شود و قیمت آن کاهش پیدا کند.